بازنشستگی و اشتغال مجدد و وظیفه کارفرما

 

سئوالات متعددی در مورد اشتغال مجدد بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی شده است که پرسیده اند آیا اشتغال مجدد باعث قطع مستمری بازنشسته می شود یا خیر؟ لازم است در این زمینه با ارائه مستندات کافی توضیح لازم ارائه شود:

اولاً، اقدام قانونی و عادلانه آنست که فرد بازنشسته در صورت اشتغال مجدد موضوع را به شعبه تامین اجتماعی مربوطه گزارش نماید تا سازمان طبق مقررات موجود، سوابق اشتغال جدید را نیز به سوابق قبلی اضافه نماید. این کار مستلزم پرداخت حق بیمه از طرف کارفرما خواهد بود و موجب قطع مستمری بازنشسته می شود. ولی وقتی بیمه شده مذکور دوباره بخواهد بازنشسته شود سوابق پرداخت حق بیمه بعد از بازنشستگی نیز در محاسبه مستمری لحاظ شده و مستمری بیشتری دریافت خواهد کرد. در هر صورت پرداخت حق بیمه به سازمان پس از بازنشستگی موجب قطع مستمری می گردد. اشتغال مجدد بازنشسته به صندوق تامین اجتماعی از دو جهت ضرر وارد می کند. یکی این که جای یک نفر دیگر را در بازار کار می گیرد که می توانست با پرداخت حق بیمه به منابع مالی صندوق سازمان تامین اجتماعی کمک کند و از طرف دیگر مستمری دریافتی شخص مذکور در بازه زمانی اشتغال مبلغی است که از صندوق مذکور خارج می گردد.

 

دوماً؛ادامه اشتغال بازنشسته در همان کارگاهی که فرد از طریق آن کارگاه بازنشسته شده به موجب رای وحدت رویه دیوان مطلقاً ممنوع است و در صورت انجام، سازمان تامین اجتماعی می تواند حقوق بازنشستگی را قطع کند.

سوماً، اشتغال شخص بازنشسته در چارچوب کامل قانون کار از نظر ساعات کار و حقوق کامل در زمره اشتغال مجدد غیر قانونی است که قطع مستمری را بدنبال خواهد داشت. بر اساس آراء وحدت رویه دیوان عدالت اداری اشتغال بازنشستگان در صورتی که در چارچوب ضوابط قانون کار از نظر ساعات کار، حقوق و دستمزد و..نباشد اشتغال واقعی محسوب نشده و سازمان تامین اجتماعی اجازه ندارد مستمری بازنشستگی چنین شخصی را قطع کند.

رای شماره 1243 مورخ 25/10/1386   هیات عمومی دیوان عدلت اداری در این خصوص اشعار می دارد:"

رأي هيأت عمومي:

          به موجب تبصره 7 قانون بازنشستگي پيش از موعد بيمه شدگان تأمين اجتماعي مصوب 1367 چنانچه بيمه شدگاني که بر اساس ماده واحده قانون فوق‎الذکر بازنشسته شوند و مجدداً به عنوان حقوق‌بگير در کارگاهي به کار اشتغال ورزند ضمن قطع مستمري از استفاده مجدد از بازنشستگي موضوع ماده واحده مزبور محروم خواهند شد. نظر به اينکه مراد مقنن اشتغال به کار مستمر در يک کارگاه در قبال دريافت حقوق است و تعميم و تسري حکم قانونگذار به مواردي که بيمه شدگان بازنشسته به منظور کمک به معيشت خود و خانواده به کار نيمه وقت با دريافت اجرت اشتغال مي‎ورزند و اطلاق فرد شاغل تمام وقت حقوق بگير به اشخاص مزبور و نتيجتاً حذف مستمري بازنشستگي آنان موافق هدف و حکم مقنن نيست، بنابراين دادنامه‎هاي شماره 629 مورخ 10/5/1382 شعبه چهارم تجديدنظر، شماره 717 مورخ 15/5/1381 شعبه اول تجديدنظر شماره 1162 مورخ 18/12/1383 شعبه دهم تجديدنظر ديوان مبني بر ورود شکايت و تأييد استحقاق شاکيان به دريافت مستمري بازنشستگي در مدت اشتغال به خدمت نيمه وقت موافق اصول و موازين قانوني است. اين رأي به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون ديوان عدالت اداري مصوب 1385 براي شعب ديوان و ساير مراجع اداري ذيربط در موارد مشابه لازم‎الاتباع است."

 

اگرچه آثار اشتغال مجدد بازنشسته تامین اجتماعی متوجه بازنشسته شده و برای کارفرما تبعاتی در بر ندارد ولی در هر حال کارفرما موظف به اجرای مقررات کار و تامین اجتماعی بوده و می بایست کارگر خود را نزد سازمان بیمه نماید مگر این که بازنشسته تحت پوشش صندوق دیگری باشد.

محمد حسین قشقایی

پرسش و پاسخ

پرسش: پدرم بمدت 5 سال در یک کارخانه چوب بری کار کرده اما کارفرما برایش بیمه رد نکرده است. درحالی که از حقوق ایشان حق بیمه کسر می شده است(در دهه ی 70 و تنها مدرکی که دارند دفترچه بیمه ایشان می باشد).

بعد از گذشت چندین سال آیا می توانیم حق بیمه آن 5 سال را خودمان پرداخت کنیم و روی بیمه ی ایشان اضافه نماییم و یا راه دیگری وجود دارد؟

البته پدرم در حال حاضر 12 سال و 7 ماه سابقه بیمه دارند که 9 سال آن بیمه ی باربری و بقیه حاصل کار در یک کارخانه چوب بری دیگر بوده است

از آن جا که پدرم متولد سال1348 هستند و واقعا توان کار کردن ندارند، چند سال دیگر می توانند بازنشست شوند و از طرفی ایشان 27 ماه خدمت سربازی دارند آیا تاثیری بر بیمه می گذارد؟

 

جواب: امکان پرداخت حق بیمه توسط خود شخص وجود ندارد. اگر شخصی در کارگاهی اشتغال داشته ولی حق بیمه اش توسط کارفرما پرداخت نشده باشد می تواند به هیاتهای حل اختلاف وزارت کار مراجعه و علیه کارفرما اقامه دعوا نماید در صورت تایید، سازمان تامین اجتماعی طبق ماده 36 قانون تامین اجتماعی موظف به اخذ حق بیمه دوره مذکور از کارفرما و پذیرش سوابق مربوطه خواهد بود. خدمت سربازی در صورت پرداخت حق بیمه سهم کارگر از هر نظر جزء سابقه محسوب می شود. پدر شما در حال حاضر شرایط بازنشستگی را ندارد. برای بازنشستگی آقایان حداقل 30 سال سابقه و 50 سال سن یا 60 سال سن و 20 سال سابقه با 20 روز حقوق لازم است. کمتر از 20 سال سابقه با 60 سال سن نیز امکان بازنشستگی وجود دارد ولی مستمری متناسب با سابقه بوده و ناچیز خواهد بود، بدون رعایت ماده 111 قانون تامین اجتماعی.

پرسش و پاسخ

سوالی داشتم ؛ بیمه شده ای 10 ماه براش بیمه رد شده متاسفانه فوت کردند. آیا تامین اجتماعی چیزی به عنوان مستمری به خانواده اش می دهند یا خیر؟

جواب: در صورتی که فوت ایشان غیر ناشی از کار باشد باید قبل از تاریخ فوت یکسال سابقه داشته باشد که 90 روز آن سال آخر باشد در این صورت برای خانواده مستمری فوت برقرار می شود. اگر این شرط را ندارد باید متوفی دارای 20 سال سابقه باشد تا با حداقل حقوق کارگری مستمری فوت برای خانواده اش برقرار شود. چنانچه سابقه اش به 20 سال نرسد باید حداقل یکسال سابقه را داشته باشد که تا متناسب با سابقه مستمری برقرار شود. با10 ماه سابقه متاسفانه امکان برقراری مستمری وجود ندارد.

پرسش و پاسخ

سئوال:اگر آقایی 60 سالش باشد و به خاطر بیماری نتواند کار کند، و سابقه بیمه اش حدود 14، 15 سال باشد، میتواند حق بیمه چند سال دیگر را هم پرداخت کند بعد اقدام به بازنشستگی کند یا خیر؟

جواب:خیر، خرید کسری سابقه فقط تا 10 سال امکان پذیر می باشد

پرسش و پاسخ:

 

سئوال: سلام اگر خانمي ١٥ سال سابقه و٥٥ سال داشته باشد آيا مشمول ماده ١١١ ميشود ؟

جواب:خیر؛ پرداخت مستمری متناسب با سنوات پرداخت حق بیمه بدون رعایت ماده 111 حقوق صورت می گیرد. حقوق شما با 15 روز حقوق پرداخت می شود.

پرسش و پاسخ:

سئوال:  15 سال سابقه در یک دستگاه دولتی دارم و رسمی دولت می باشم می خواهم استعفا دهم می خواهم بدانم به من حق سنوات تعلق می گیرد یا خیر؟

جواب: طبق قانون ماده7قانون اصلاح پاره اي مقررات مربوط به حقوق بازنشستگي، بانوان شاغل و خانواده ها و سایر کارکنان مصوب 13/2/1379حق سنوات فقط به بازنشستگی ...تعلق می گیرد نه به استعفاء.

ماده 7ـ ماده (1) و بند (1) ماده (3) قانون پرداخت پاداش پايان خدمت و بخشي از هزينه هاي ضروري به كاركنان دولت مصوب 26/2/1375 و اصلاحيه آن مصوب 16/8/1376 به ترتيب زير اصلاح مي گردد:

ـ به كاركنان شاغل مذكور در قوانين فوق الاشاره هنگام بازنشستگي، ازكارافتادگي يا فوت در مقابل كليه سوابق خدمت دولتي به ازاي هر سال خدمت معادل يك ماه آخرين حقوق و فوق العاده هاي دريافتي كه ملاك كسور بازنشستگي است به عنوان پاداش پايان خدمت پرداخت مي شود.

دستورالعمل اصلاح نحوه محاسبه مستمری بیمه شدگان شاغل در دو کارگاه یا بیشتر به صورت همزمان

 

(شماره 50798/90/1000 مورخ 23/9/1390)

نظر به این که ماده 34 قانون تامین اجتماعی مقرر داشته «در صورتی که بیمه شده برای دو یا چند کارفرما کار کند ، هر یک از کارفرمایان مکلفند به نسبت مزد یا حقوقی که می پردازند حق بیمه سهم بیمه شده را از مزد یا حقوق او کسر و به انضمام سهم خود به سازمان پرداخت نمایند» و بیمه شده در حالات مختلفی می تواند به صورت پاره وقت، خارج از ساعات انجام کار موظف و یا ایامی در طول هر ماه را برای کارفرمایان مختلف کار کرده و بیمه پردازی داشته باشد و با توجه به مشکلات و ابهامات قانونی بوجود آمده برای برخی از این قبیل افراد که شاغل در حوزه های دولتی و غیر دولتی (اعم از دستگاههای دولتی، نهادهای عمومی غیر دولتی و یا بخش خصوصی) جهت احتساب دستمزد در زمان برقراری مستمری شده اند، لذا به منظور یکسان سازی رویه در مورد تمامی بیمه شدگان و در راستای جلوگیری از تضییع حقوق افرادی که در پرداخت حق بیمه مشارکت بیشتری داشته اند، با استناد به مواد 72، 75،و 77 قانون تامین اجتماعی و تبصره های ذیل آن ها نحوه محاسبه مستمری بیمه شدگانی که در زمان احراز شرایط و در طول مدت محاسبه متوسط مزد یا حقوق در دو یا بیش از دو کارگاه بطور همزمان بیمه پرداز می باشند به شرح ذیل تعیین می گردد.

1)ابتدا دستمزد هر یک از کارگاههای مشمول کسر حق بیمه در طول ایام مربوط به محاسبه متوسط دستمزد به صورت ماه به ماه با هم و با رعایت سقف پرداخت حق بیمه تجمیع گردد.

2)میانگین دستمزد مشمول کسر حق بیمه هر کارگاه جداگانه و با رعایت بند یک محاسبه شود.

3)میانگین های بدست آمده در خصوص هر کارگاه در میزان سابقه اشتغال در همان کارگاه ضرب گردیده و بر عدد 30 تقسیم شده و مجموع اعداد بدست آمده به عنوان مستمری استحقاقی بیمه شده خواهد بود.