کار و بیمه

مرخصی زایمان و مزایای قانونی

محمد حسین قشقایی- نشریه آتیه نو

-آیا استراحت پزشکی فقط به بیماران بستری شده، تعلق می گیرد؟ یعنی اگر کارمند چند روزی به خاطر بیماری در منزل استراحت کند، حقوق چند روز بیماری اش کسر می شود؟

استراحت پزشکی برای کسانی که در منزل استراحت می کنند نیز قابل اجراست و بابت آن غرامت دستمزد ایام بیماری توسط سازمان تامین اجتماعی پرداخت می شود. در استراحت های پزشکی که منجر به بستری نشده و بیمه شده یا کارگر در منزل استراحت کند حقوق سه روز اول بیماری توسط کارفرما پرداخت می شود و مازاد بر سه روز را سازمان تامین اجتماعی غرامت دستمزد می دهد. مرجع تعیین استراحت پزشکی برای مدتهای تجویزی که مورد تایید سازمان قرار گیرد متفاوت است که شامل پزشک معالج، پزشک معتمد سازمان و یا کمیسیون پزشکی می باشد.

-عیدی و سنوات بیمه شده خانمی که در مرخصی زایمان بسر می برد توسط چه کسی باید پرداخت می شود سازمان تامین اجتماعی یا کارفرما؟

عیدی و سنوات و عائله مندی بانوان کارگری که در مرخصی زایمان بسر می برند باید توسط کارفرما پرداخت گردد.

-خواهرم حقوق بيمارى دریافت می کند و چون در همین حالت هم مربى گرى می کند،  اگر تامين اجتماعى این موضوع را بفهمد حقوقش را قطع مي كند یا خیر؟

چنانچه منظور از حقوق بیماری، مستمری ازکارفتادگی کلی است بله . مستمری ازکارافتادگی کلی در صورت از بین رفتن شرایط ازکارافتادگی کلی و به محض اشتغال مجدد مستمری بگیر قطع می گردد. البته در صورتی که اشتغال ایشان به کار ثابت و مستمر و در قبال دریافت دستمزد باشد و توسط سازمان احراز گردد، ازکارفتادگی وی زائل شده و مستمری قطع می گردد.

چنانچه ایشان مستمری ازکارفتادگی جزئی دریافت می کند با اشتغال مجدد مستمری وی قطع نمی شود و مستمری ازکارفتادگی جزئی تا رسیدن به شرایط بازنشستگی یا ازکارفتادگی کامل قابل پرداخت است. اما اگر ایشان از بابت بیماری و طول درمان تجویز شده توسط پزشک در استراحت به سر می برند و در عین حال به کار نیز اشتغال دارند، اگر این اشتغال در همان کارگاه اصلی باشد موضوع استراحت پزشکی و پرداخت غرامت دستمزد ایام بارداری منتفی و باید حق بیمه ایشان به سازمان تامین اجتماعی پرداخت شود. در هر صورت اشتغال در زمان استراحت پزشکی و دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری مغایر با مقررات و در صورت تشخیص، حقوق مربوطه قطع می گردد. 

حکم اولیه دیوان عدالت اداری برای افزایش مرخصی زایمان حتماً باید اجرایی بشود یا باید منتظر حکم قطعی ماند و این که آیا کارفرما در شرایطی که هنوز حکم قطعی نیامده بیش از 6 ماه مرخصی زایمان را غیبت از کار محسوب کند درست است یا خیر؟

بله، حکم دیوان باید قطعی شود. یعنی اگر در دیوان علیه سازمان تامین اجتماعی در مورد افزایش مدت مرخصی زایمان تا 9 ماه طرح دعوا شود و در رای بدوی رای به نفع شخص شاکی صادر شود ولی سازمان به این رای اعتراض کند و خواستار بررسی در شعبه تجدید نظر گردد. باید رای تجدید نظر صادر تا رای قطعی شود. کارفرما نیز با توجه به قوانین اجازه مرخصی زایمان می دهد اگر سازمان تامین اجتماعی در وضعیت حاضر همان 6 ماه را پذیرفته است این مدت باید رعایت شود.

-دارای  5سال سابقه بیمه می باشم. به مرخصی زایمان رفتم، اما بعداز بازگشت از کار اخراج شدم. آیا بیمه بیکاری به من تعلق می گیرد؟

برقراری بیمه بیکاری بیمه شدگان زنی که در زمان ایام مرخصی زایمان یا ایام شیردهی به دلایلی نظیر اخراج یا عدم تمدید قرارداد کار از سوی کارفرما بیکار می گردند، در صورتی که قطع رابطه کاری انان توسط مراجع حل اختلاف موجه تشخیص داده شود با رعایت سایر شرایط قانونی مقدور می باشد.

-بنده سه سال در هنرستان معاون اجرایی بودم ولی بیمه نشدم، چند ماه بعد می خواهم مرخصی زایمان بروم آیا اگر کارفرما قبل از زایمان 3-4ماه بیمه  برایم رد کند، حقوق مرخصی زایمان به من تعلق میگیرد؟

شرایط پرداخت غرامت دستمزد ایام بارداری به شرح زیر می باشد:

1-             بیمه شده باید یکسال قبل از زایمان حداقل«60» روز سابقه پرداخت حق بیمه را نزد سازمان تامین اجتماعی داشته باشد.

2-   اشتغال به کار نداشته و از جایی حقوق دریافت نکند.

-خانمی در زمان مرخصی زایمانش به اشتباه برایش بیمه رد شده و شرکت نیز برای تصحیح این اشتباه نه تنها اقدامی نکرده، بلکه به این خانم پیشنهاد داده تا از خیر این حقوق بگذرد. مدارک پزشکی و بیمارستان و شناسنامه نوزاد موجود است  و این خانم حتی لیست ارسالی را هم از شرکت گرفته است. الان که می خواهد حقوق 6 ماه مرخصی اش را بگیرد به خاطر همین اشتباه نمی تواند. چه راهکاری برای حل این مشکل وجود دارد؟

 در ابتدا لازم است به شعبه تامین اجتماعی مراجعه و با ارائه مدارک و مستندات مربوط به زایمان و مرخصی مربوطه خواستار بررسی و تصحیح سوابق پرداخت حق بیمه اشتباهی شوید. در صورتی که از این طریق نتیجه ای حاصل نگردید باید به هیاتهای حل اختلاف وزارت کار مراجعه نموده و درخواست اصلاح سابقه مذکور را بنمایید.

-خانمها در طول دوران بارداری می توانند از مرخصی استعلاجی نیز بهره مند شود؟

بله ، بانوانی که در طول دوران بارداری با تایید پزشک معالج از مرخصی استعلاجی استفاده می کنند، از 6 ماه مرخصی زایمان بهره مند شده و مدت مرخصی استعلاجی آنها از مرخصی زایمان کسر نخواهد شد.

-آیا کارفرما موظف به پرداخت بن به کارگری که از مرخصی استعلاجی یا زایمان استفاده  می­کند، می باشد یا خیر؟

کارفرما موظف است در زمان مرخصی های مذکور کمافی السابق بن کارگری به کارگر خود پرداخت نماید.

- حسابدار هستم و 12سال سابقه کار و بیمه دارم. در شرکتهای پیمانکاری کار کردم.  وقتی هفت ماهه باردار بودم شرکت پیمانکاریم عوض شد و شرکت جدید هم طول مدت مرخصی را لیست برایم رد کرده است. برای دریافت حقوق مرخصی زایمان به بیمه تامین اجتماعی مراجعه کردم ولی ایراد گرفتند.  بازرس سازمان به شرکت مراجعه کرد و شرکت نیز مرخصی ام را تایید کرد. ولی تامین اجتماعی نپذیرفت. این درست است که بعد از 12سال بیمه پرداخت کردن الان نتوانم از حق قانونی خودم استفاده کنم. لطفا راهنمایی بفرمایید؟

در این مورد متاسفانه کارفرمایان یا نمایندگان بیمه ای آنها دچار اشتباهات زیادی می شوند و این امر هم باعث زحمت و گرفتاری بیمه شده گردیده و هم سازمان را با مشکلات عدیده ای مواجه می سازد. کارفرمایان باید زمان شروع مرخصی زایمان را به درستی و با دقت به شعب سازمان اعلام کنند. در طول  مرخصی زایمان نباید حق بیمه ای بابت چنین شخصی به سازمان پرداخت شود. با توجه به وضعیتی که توصیف کردید تنها راه جهت حل مشکل، مراجعه به هیاتهای حل اختلاف وزارت کار و تایید عدم کارکرد دوره مرخصی زایمان می باشد.