معرفی کتاب در زمینه تامین اجتماعی

این شماره: قانون تامین اجتماعی در نظم حقوق کنونی

محمد حسین قشقایی  - منبع آتیه نو

مقدمه:کتابها و تحقیقات منتشر شده در حوزه تامین اجتماعی و حقوق تامین اجتماعی به نسبت اهمیت و جایگاه این مقوله در حوزه رفاه اجتماعی و عرصه های تولیدی و صنعتی بسیار ناچیز است و به هیچ وجه درخور یک جامعه 80 میلیونی نیست. فقر تحقیقات و پژوهشهای معتبر و اساسی در حوزه تامین اجتماعی زمانی خود را به روشنی آشکار می سازد که یک شخصی بخواهد در این زمینه پژوهش جدیدی انجام دهد. متاسفانه منابع و مستندات درخور توجهی مشاهده نخواهد کرد و در نتیجه مجبور است به حدثیات متوسل شده و صرفاً به قوانین و مقررات در این زمینه استنادکند. اگرچه مصوبات قانونی شامل قوانین، آیین نامه ها، بخشنامه ها و دستورالعمل های اجرایی در طی 80 سال گذشته منبع خوبی برای کارهای پژوهشی و تحقیقاتی ایجاد نموده است، ولی این منبع به هیچ وجه نمی تواند جای خالی منابع تحقیقی دیگر از قبیل مقالات پژوهشی، کتاب و پروژه های کاربردی- تحقیقاتی را پر کند. باید بپذیریم که تامین اجتماعی و بیمه های اجتماعی یکی از مهمترین عناصر مورد نیاز جامعه و بشر امروز است و این مهم هر چه می گذرد بیش از پیش به مردم و مسئولان در کشورهای مختلف اشکار می شود. در حال حاضر یکی از بزرگترین چالشها در کلیه جوامع مقوله تامین اجتماعی، تامین مالی آن و چگونگی رشد و توسعه کیفی آن به کلیه آحاد جامعه است. در ایران نیز تامین اجتماعی یکی از سه چالش اصلی کشور در برنامه های پنج ساله و قوانین بالا دستی عنوان شده است. شکی نیست که پژوهش های علمی- کاربردی در زمینه تامین اجتماعی تاثیر مستقیمی بر تصمیمات و اتخاذ تدابیر درست به شمار می رود و فقدان منابع خوب در این زمینه عرصه را بر تصمیم گیران تنگ خواهد کرد. بررسی ها نشان می دهد منابع تحقیقی و کتابهای منتشر شده در کشورهای پیشرفته در حوزه تامین اجتماعی هم از نظر درصد مقایسه با موضوعات دیگر و هم از نظر تعداد عناوین میزان قابل توجهی را نشان می دهد. این درحالی است که در ایران وضع چندان مطلوب و مناسب بنظر نمی رسد. علی ایحال قصد داریم هر چند شماره یکبار به معرفی کتابهای چاپ شده در این حوزه بپردازیم تا شاید این امر بتواند هم به توسعه کتابخوانی بیانجامد و هم مشوقی باشد برای تحقیقات و چاپ کتابهای بیشتر.

«ادبیات حقوقی کشورمان در حوزه تامین اجتماعی همچنان فقیر است و در این میان قانون تامین اجتماعی که مهمترین منبع این شاخه از حقوق عمومی است، هنوز که هنوز است در قالب یک اثر مستقل نظری و علمی مورد شرح و تفسیر و نقد و بررسی قرار نگرفته است..»

عبارت فوق بخشی از مقدمه کتاب قانون تامین اجتماعی در نظم حقوقی کنونی است. این اثر یکی از کتابهای خوبی است که توسط دفتر قوانین و مقررات سازمان تامین اجتماعی تهیه و چندین بار نیز به زیور چاپ آراسته شده است. این کتاب به صورت داخلی در سازمان چاپ شده و توسط انتشارات جنگل در سطح عمومی منتشر گردیده است. مولفین کتاب 8 نفرند که اغلب آنها کارشناسان تامین اجتماعی در واحد مذکور بوده و خود بطور مستقیم با موضوعات حقوقی تامین اجتماعی در ارتباط و درگیربوده اند. این کتاب در 528 صفحه و با جلد سخت عرضه شده و اولین چاپ آن مربوط به سال 89 می باشد. کتاب مذکوربه تجزیه و تحلیل مواد و تبصره های قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 پرداخته و تغییرات و تحولات این قانون در ارتباط با سایر قوانین و مقررات، از ابتدا تا کنون را مورد بررسی قرار داده است. همچنین سعی شده مصوبات، مقررات، آراء عمومی دیوان عدالت اداری و.. مرتبط با هر ماده و تبصره  در ذیل آن معرفی شود، ولی از بیان مفاد آن پرهیز شده که این مورد می تواند یکی از ضعف های این کتاب محسوب شود. یکی از مشکلات این کتاب بیان ثقیل و ورود بی دلیل به برخی جزئیات و تطویل مطالب و تکرار برخی مباحث است که امیدواریم در ویرایش های بعدی این نقایص اصلاح گردد.

از ضعف های این اثر که بگذریم، این کتاب راهنمای خوبی برای دانش پژوهان جهت آشنایی با مفاهیم حقوقی تامین اجتماعی است و می تواند برای کارشناسان این حوزه منبع اطلاعاتی درخور توجهی بشمار رود.